Вовед во случајни процеси

1.Наслов на наставниот предметВовед во случајни процеси
Introduction to random processes
2.КодF23L2S090
3.Студиска програма—
4.Организатор на студиската програма (единица, односно институт, катедра, оддел)Факултет за информатички науки и компјутерско инженерство
5.Степен (прв, втор, трет циклус)Прв циклус
6.Академска година / семестар4 / Летен
7.Број на ЕКТС кредити6
8.Наставник
9.Предуслови за запишување на предметотОсвоени најмалку 36 ЕКТС
10.Цели на предметната програма (компетенции)Да се оспособат студентите да моделираат случајни процеси за реални ситуации.
11.Содржина на предметната програмаПредавања:
1. Дефиниција на случаен процес. Математичко очекување, почетен момент од ред 1-1, корелциона функција.
2. Специјални случајни процеси: со независни, некорелирани, ортогонални вредности. Стационарни случајни процеси.
3. Вериги на Марков: дефиниција, хомогени вериги. Веројатноти на премин за еден и n чекори. Примери од реалноста.
4. Стационарност на веригите на Марков: строга и асимптотска.
5. Класификација на веригите на Марков. Примена во Page Rank.
6. Условно математичко очекување. Процеси на разгранување: математичко оекување и дисперзија.
7. Генерирачка функција на дискретна случајна променлива. Веројатност на изумирање кај веригите на Марков.
8. Пуасонови процеси: дефиниција и својства.
9. Маркови процеси: дефиниција, хомогеност. Веројатности на премин за време t. Веројатности на состојби.
10. Брзина на премин кај вериги на Марков. Равенства на Чепман-Колмогоров. Процеси на раѓање и умирање.
11. Системи за масовно опслужување: дефиниција и основни поими. Едноставни системи за масовно опслужување.
12. Брауново движење (Винеров процес): дефиниција и основни својства.

Вежби:
1. Дефиниција на случаен процес. Математичко очекување, почетен момент од ред 1-1, корелциона функција.
2. Специјални случајни процеси: со независни, некорелирани, ортогонални вредности. Стационарни случајни процеси.
3. Вериги на Марков: дефиниција, хомогени вериги. Веројатноти на премин за еден и n чекори. Примери од реалноста.
4. Стационарност на веригите на Марков: строга и асимптотска.
5. Класификација на веригите на Марков. Примена во Page Rank.
6. Условно математичко очекување. Процеси на разгранување: математичко оекување и дисперзија.
7. Генерирачка функција на дискретна случајна променлива. Веројатност на изумирање кај веригите на Марков.
8. Пуасонови процеси: дефиниција и својства.
9. Маркови процеси: дефиниција, хомогеност. Веројатности на премин за време t. Веројатности на состојби.
10. Брзина на премин кај вериги на Марков. Равенства на Чепман-Колмогоров. Процеси на раѓање и умирање.
11. Системи за масовно опслужување: дефиниција и основни поими. Едноставни системи за масовно опслужување.
12. Брауново движење (Винеров процес): дефиниција и основни својства.
12.Методи на учењеУсвојување на поимите, својствата и техниките со самостојна работа; решавање на поставени задачи и проблеми за вежбање; изработка на проектна задача.
13.Вкупен расположив фонд на време6 ЕКТС x 30 часа = 180 часа
14.Распределба на расположивото време30 + 30 + 25 + 15 + 80 = 180 часа
15.Форми на наставните активности
15.1.Предавања - теоретска настава30 часови
15.2.Вежби (лабораториски, аудиториски), семинари, тимска работа30 часови
16.Други форми на активности
16.1.Проектни задачи15 часови
16.2.Самостојни задачи25 часови
16.3.Домашно учење80 часови
17.Начин на оценување
17.1.Тестови0 бодови
17.2.Семинарска работа / проект ( презентација: писмена и усна)15 бодови
17.3.Активности и учење0 бодови
17.4.Завршен испит75 бодови
18.Критериуми за оценување (бодови/ оценка)
до 50 бода5 (пет) (F)
од 51 до 60 бода6 (шест) (E)
од 61 до 70 бода7 (седум) (D)
од 71 до 80 бода8 (осум) (C)
од 81 до 90 бода9 (девет) (B)
од 91 до 100 бода10 (десет) (A)
19.Услов за потпис и полагање на завршен испит15.1 и 15.2
20.Јазик на кој се изведува наставатамакедонски и англиски
21.Метод на следење на квалитетот на наставатамеханизам на интерна евалуација и анкети
22.Литература
22.1.Задолжителна литература
1. Howard M. Taylor, Samuel Karlin | An Introduction to  Stochastic Modeling | Academic Press | 1998
2. Верица Бакева, Магдалена Георгиева | Случајни процеси | интерна скрипта
22.2.Дополнителна литература
Ред.бр. Автор Наслов Издавач Година