Со големо задоволство ве информираме дека нашата земја е меѓу земјите кои се поддржани како кандидати од втората фаза за EOSC јазол, како дел од проширувањето на EOSC Федерацијата – европска иницијатива која има за цел создавање заеднички простор за истражувачки податоци и услуги.

EOSC Федерацијата влегува во нова фаза на развој со вклучување на 14 нови кандидатски јазли, со што дополнително се проширува нејзиниот географски опфат и тематска разновидност. Оваа федерација се препознава како заеднички европски простор за податоци во истражувањето и иновациите, насочен кон создавање доверлива, интероперабилна и поврзана инфраструктура за научната заедница.

Одлуката за проширување беше донесена на 9. Европски трипартитен настан, одржан во април 2026 година, со заедничка поддршка од Европската комисија, управувачкиот одбор на EOSC и EOSC Асоцијацијата. Овој чекор ја нагласува растечката стратешка улога на EOSC во контекст на европската политика за податоци, развој на вештачка интелигенција и глобална конкурентност во науката.

Во рамки на втората фаза, новите кандидатски EOSC јазли вклучуваат:

• национални јазли во повеќе земји, меѓу кои и нашата земја;
• паневропски е-инфраструктурни јазли (како GÉANT, EGI и Scholarly Commons);
• тематски јазли насочени кон специфични научни области.

Оваа структура ја одразува разновидноста на европскиот истражувачки екосистем и придонесува кон поинтегрирана и координирана инфраструктура за податоци и услуги.

Новите кандидатски јазли ќе започнат со процесот на приклучување во мај 2026 година, кој ќе се одвива во повеќе фази до 2027 година. Во тој период ќе се работи на техничка и организациска интеграција, усогласување со стандардите на EOSC Федерацијата и активно учество во нејзините работни структури.

Се очекува ова проширување да донесе значителен придонес кон EOSC Федерацијата, вклучително:

• развој на десетици заеднички кориснички сценарија;
• интеграција на стотици услуги;
• поврзување на повеќе од 270 репозиториуми со истражувачки податоци.

Дополнително, EOSC ќе се поврзе со други европски иницијативи, вклучувајќи суперкомпјутерски центри, истражувачки инфраструктури и други заеднички европски простори за податоци, со што ќе се зајакне нејзината улога во поширокиот научен и технолошки екосистем.

Во овој контекст, ФИНКИ активно придонесува кон развојот на националните капацитети во областа на управување со податоци, отворена наука и дигитални истражувачки инфраструктури, поддржувајќи ги напорите за интеграција на Северна Македонија во EOSC Федерацијата.

Вклучувањето на нашата земја во оваа иницијатива претставува важен чекор кон:

• поголема интеграција во Европскиот истражувачки простор;
• развој и модернизација на националната истражувачка инфраструктура;
• поддршка на отворена наука и управување со податоци.

Истовремено, ова учество отвора нови можности за меѓународна соработка, размена на знаење и развој на иновативни решенија во области како дигитализација, големи податоци и вештачка интелигенција.

Повеќе информации на:
https://eosc.eu/news/eosc-federation-scales-up-with-endorsement-of-14-new-candidate-nodes